We leven in een wereld met meer sloten dan mensen. Een wereld waarin bondgenoten elkaar afluisteren, en waar het vertrouwen in instituten daalt (Gallup, 2013; Eurobarometer 79, 2013). Een wereld met steeds meer controle en steeds meer regelgeving. “Vertrouwen is goed, controle is beter,” lijkt het adagio.

Tezelfdertijd is vertrouwen meer dan ooit de sleutel tot succes. De druk om op een efficiënte manier innovatief te zijn dwingt organisaties steeds vaker om samen te werken. Om niet langer alles alleen te bepalen en te co-creëren met klanten, leveranciers en zelfs concurrenten. Om binnen de organisatie de functionele structuur los te laten en plaats te maken voor netwerken, communities & projecten. Om veranderingen niet meer  top-down aan te sturen, maar meer vanuit initiatief van de medewerker (i.e. viraal).

Samenwerking heeft vertrouwen nodig en daarin kan HR leiderschap tonen: Waar dient er vertrouwen  gecreëerd te worden in de organisatie? Tussen welke stakeholders van de organisatie? Hoe creëer je vertrouwen? En hoe herstel je het als je het kwijt bent?

Vertrouwen is je kwetsbaarheid ten opzichte van iemand anders aanvaarden op basis van de positieve verwachtingen die je hebt betreffende de motieven of het gedrag van de ander (Dietz & Den Hartog, 2006). Er is met andere woorden een zeker zelfvertrouwen nodig om te kunnen vertrouwen. En een zekere bekendheid met de ander. Mensen vertrouwen niet snel wat  hen vreemd is.

Er zijn verschillende niveaus van vertrouwen: gebaseerd op iemands competentie, welwillendheid of integriteit. En het is deze laatste die bepalend is voor innovatie, creativiteit, co-creatie. Dit soort vertrouwen is gebaseerd op wederzijds aanvaarde waarden en vraagt tijd en gedeelde ervaring. Om Herman Van Rompuy te citeren: “vertrouwen verdien je in het verleden. Je kunt vertrouwen niet opbouwen op basis van beloftes. Vertrouwen bouw je langzaam op over de tijd heen. Vertrouwen is cumulatief.” Tezelfdertijd kan dit vertrouwen pijlsnel onderuit gaan als de onderliggende integriteit in opspraak komt. “Vertrouwen komt te voet , en gaat te paard.”

Dit betekent niet dat we moeten streven naar een ideale wereld waarin iedereen elkaar vertrouwt. De opdracht is om bewust om te gaan met vertrouwensrelaties en dat veronderstelt zelfbewustzijn. Wie ben je als organisatie, team of persoon? Welke waarde voeg je toe? Vertrouwen start met het helder houden en uitdragen van je identiteit.

Dit artikel is verschenen in het HRmagazine van december 2013.

Any comments? 

 

Referenties

Dietz, G. & D. N. Den Hartog (2006). Measuring trust inside organisations. Personnel  Review 35(5): 557-588.

Gallup (2013): http://www.gallup.com/poll/1597/confidence-institutions.aspx

Standaard Eurobarometer 79 (2013): http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/eb/eb79/eb79_first_en.pdf

Share on: