“Ik kom onder de mensen
‘k Vertoon dan op verzoek

Sociaal menselijk gedrag
Er liggen honderd maskers 
In de kelder van mijn huis
Daar uit kies ik elke dag”
(Jonas Winterland, jaren van verstand)

Deze morgen sprak ik de directeur van een boeiende adviesorganisatie die vertelde dat hij af en toe nog es iets moet ondertekenen als “CEO”, maar dat hij zich geen CEO voelt, zijn leiderschap zo veel mogelijk deelt en elke vaste vorm van hiërarchie vermijdt. “Waarom zo fanatiek hiërarchie vermijden?” vroeg ik hem. “Omdat we persoonlijke groei centraal stellen,” antwoordde hij.

We merken het ook in organisaties die zelfsturende teams invoeren of die vlakker worden. Het hiërarchische model van leidinggevenden die zich altijd en overal verantwoordelijk voelen, wordt dan snel een obstakel. Verantwoordelijke medewerkers willen op voet van gelijkwaardigheid behandeld worden.

Dit betekent niet dat er geen leidinggevende rollen meer zijn. Integendeel. Hoe groot de zelfsturing ook is, groepen hebben mensen nodig die de leiding nemen door te ondernemen, bezielen, coachen, coördineren. Zo kiest onder andere de Vlaamse Overheid voor een model waarbij leidinggevenden manager, coach, ondernemer of leider kunnen zijn. Helaas moeten de bestaande leidinggevenden die rollen opnemen. Een mooie volgende stap zou kunnen zijn om ruimte te creëren voor spontaan leiderschap, waarbij de leiding nemen als ondernemer, coach, mentor, coördinator niet meer samenvalt met meer status en macht.

Leiderschap heeft veel rollen en de kunst is om de juiste rol op te nemen of het juiste gedrag te stellen in functie van de situatie. Leiderschap wordt dan niet meer “baas zijn”, maar het verschil maken voor de groep. Will Smith heeft in een interview over: “the spiritual responsibility to make every group you come in contact with better.”

Net zoals in het lied van Jonas Winterland vraagt het jaren van verstand vooraleer leiderschap veelzijdig is, vooraleer je ontdekt welke leiderschapsrollen je graag en goed opneemt en welke van die 100 leidermaskers in de kelder echt goed aanvoelen.

Share on: