“Mr. Léonard bedoelde het niet zo. Je moet een onderscheid maken tussen het gerecht, dat zijn werk moet doen. En zijn persoonlijk mededogen.”
Aldus Mgr. Johan Bonny, bisschop van Antwerpen tijdens de 7de dag, 31 oktober 2010.

Zo stuikt een fundamentele kracht in onze Westerse samenleving versneld verder in elkaar. Reeds maanden zorgen pedofiliezaken, ongelukkige uitspraken en een defensieve paus voor ongenadige media-aandacht. Barsten worden breuken. Breuken worden aardbevingen.

En in de kern draait het rond gebrek aan verantwoordelijkheidsgevoel. Zowel de individuele dader, als de hoogste kerkvader verwijzen naar iets dat buiten henzelf ligt om zich te verantwoorden. En daarmee nemen ze geen verantwoordelijkheid. Ze slagen er niet in om hun gezagsgetrouwe en gesloten denken te kortsluiten. Ze blijven hardnekkig antwoorden geven binnen hetzelfde referentiekader dat de problemen veroorzaakt heeft. Hen valt geen verlichting ten deel.

Anders dan toppolitici of mediafiguren beseft de kerk nog niet dat in het ‘nieuwe normaal’ alles persoonlijk is en alles zichtbaar kan zijn (Peter Hinssen, 2010). Als leiderschap niet volledig transparant is, als het collectieve dat een leider vertegenwoordigt niet samenvalt met de leider zelf, dan wordt leiderschap snel ongeloofwaardig in de spots van de nieuwe media.  Alleen gedachten zijn nog privé. Maar alles wat je zegt en doet kan zo snel opgepikt en tegen je publieke persoonlijkheid uitgespeeld worden, dat je ook maar beter denkt wat je zegt en doet.

En als dat niet werkt, met de woorden van Arjen Vanwitteloostuijn: “Er zijn wellicht weinig of geen universele conclusies over leiderschap. Een kan misschien zijn dat leiders in staat moeten zijn afstand te doen van hun leiderschap.” (persoonlijk interview, 27/09/2010)

Koen Marichal

Share on: