Gisteren was een hoogdag voor het innovatieve organiseren en leiderschap. Flanders Synergy maakte een bilan op en stelde samen met een 250-tal aanwezigen vast dat innovatief organiseren in de lift zit. Naast heel wat cases en inhoudelijke kadering was er ook de inspirerende getuigenis van een voormalig diensthoofd “animatie” van het rust- en verzorgingstehuis Sint-Jozef te Neerpelt.

Zij had de dienst animatie zelf 10 jaar geleden opgestart en uitgebouwd tot een hechte groep van animatoren dat voor een uitgebreid aanbod van activiteiten voor de bewoners zorgde. Ze hadden hun eigen lokaal, een centrale ruimte waarin de activiteiten doorgingen en hadden een stevige reputatie bij bewoners en bezoekers. “We deden echt ontzettend veel en waren een heel dynamisch team.”

De context veranderde. Het aantal bewoners steeg en werd hulpbehoevender. De middelen werden ingeperkt. Er kwam ook een dagcentrum bij en kamers met assistentie voor zelfstandig wonen. De organisatie wou inzetten op geïntegreerde, meer zelfstandige eenheden met coaches in de plaats van leidinggevenden. Het animatieteam kon niet achterblijven en moest zichzelf ontbinden en opgaan in de eenheden.

Van opvallende, sterk sturende animatoren werden ze meewerkende facilitatoren van animatie, samen met medewerkers en bewoners. “Het was een heel woelig proces. Angst, onzekerheid, 1001 vragen stelden we ons.” Ook het diensthoofd zelf verloor haar functie. Haar directeur: “Ja, we zijn nog op zoek. We komen er wel uit. We hebben eigenlijk ook geen echte directie meer. We zijn met vier die een aantal taken opnemen op een heel flexibele manier.” Haar verhaal is het verhaal van heel veel leidinggevenden vandaag, zo blijkt ook uit ons onderzoek.

Rond 18u maakte het ene forum plaats voor het andere. Het meer informele en diverse publiek van Flanders Synergy werd afgelost door hoofdzakelijk mannen in pak, de ondernemers van Etion. Zij waren met meer dan 400 en ze kregen tijdens hun forum dezelfde boodschap, maar wel met meer glamour & glitter gebracht. Noblesse oblige.

Lars Kolind maakte indruk met zijn verhaal over “unbossing” dat vandaag ook in De Standaard staat. Hij paste zijn recept toe als seriële ondernemer, CEO/voorzitter van grote organisaties en nu ook als adviseur wereldwijd: “Laat medewerkers zelf hun rol kiezen en laat ze vrij bewegen, zolang ze zich goed laten vervangen. En vooral, laat ze hun eigen leider kiezen.” Medewerkers zijn voor hem “associates”, net als klanten, leveranciers… Het gaat om samen waarde creëren.

De toon was gezet en zette zich door met Eric Van Zele: “Leiders moeten inspireren, anders zijn het managers. Leiders zijn met mensen bezig.” Het debat daarna met onder meer Katlyn Colman van het Wit-Gele Kruis Oost-Vlaanderen en vice-premier Kris Peeters had een hoog entertainmentgehalte. Het waren vooral de eindbeschouwingen van eminence grise Herman Van de Velde die nog stof tot gesprek opleverde bij de walking dinner.

“We gaan er als Etion een punt van maken, het komend werkjaar. Er is vanavond veel gesproken over “shared ownership” en participatie van medewerkers. Maar onderzoek en voorbeelden uit het buitenland tonen ook het succes van “employee owned business”. In Vlaanderen moeten we radicaal kiezen voor kennis en innovatie. Daarvoor is een context van vertrouwen en samenwerking nodig.” Het deed me denken aan de woorden van Mieke Van Gramberen van Flanders Synergy: “ik roep de CEO’s op om goestingsarchitecten te worden.”

The day after. Ik zit samen met de CEO van een organisatie die het nieuwe organisatiedenken wil invoeren. Het denkwerk was al enkele maanden aan de gang en plots kwamen we tot de conclusie: “We moeten af van het idee van leidinggevenden. Dat roept zoveel misverstanden op. En in de plaats komt leiderschap als mindset en als werk van iedereen. Medewerkers die initiatief nemen en leiderrollen opnemen in zelfstandige teams. Coaches. Tijdelijke en/of informele leiders. Een beperkte groep formele leiders die vooral leiderschap delen en inspireren.” Het klonk als een stilaan voldragen leiderschapsrecept.

Antwerp Management School ondersteunt met het competence center The Future Leadership Initiative de ontwikkeling van het soort leiderschap waar ook Etion en Flanders Synergy voor ijveren. Op 21 oktober gaat de eerste AMS leader gathering door, de bijeenkomst van iedereen die bewust bezig is met het soort positieve leiderschap dat nodig is voor innovatie en samenleving.

Share on: